既然…就… — đã vậy thì…
既然…就… dùng khi hai bên đã biết một sự thật, rồi từ đó đưa ra kết luận, đề xuất hoặc quyết định hợp lý. Mẫu câu thiên về thái độ xử lý tình huống đã rõ.
既然…就… diễn đạt suy luận dựa trên một sự thật đã được người nói và người nghe cùng biết. Vế sau không chỉ là kết quả tự nhiên, mà thường là kết luận, lời khuyên, đề xuất hoặc quyết định cần làm.
Công thức: 既然 + sự thật đã biết,(S) + 就 + kết luận / hành động
Người Việt thường dịch là “đã vậy thì”, “nếu đã… thì…”. Điểm quan trọng: không dùng 既然 để báo một thông tin hoàn toàn mới. Trước khi nói, sự thật ở vế 既然 cần đã rõ trong ngữ cảnh, hoặc người nghe đã biết.
Không nhầm với 因为…所以…. 因为…所以… chủ yếu nêu quan hệ nguyên nhân – kết quả khách quan. 既然…就… nhấn mạnh: tình hình đã rõ, vậy nên chọn hành động nào là hợp lý. Vì thế, vế sau thường có 吧, 先, hoặc một hành động cụ thể.
Lỗi thường gặp: chỉ nói 既然你不舒服。 rồi dừng lại. Mẫu này thường cần vế 就… để hoàn tất suy luận. Cũng không dùng vế sau trái với sự thật ở vế trước.
1. Sự thật đã biết + quyết định
Công thức: 既然 + sự thật đã rõ,S + 就 + hành động / quyết định.
Dùng khi người nói coi vế đầu là điều cả hai bên đã biết. Vế sau nêu cách xử lý hợp lý. Không dùng 既然 để lần đầu thông báo một sự việc quan trọng.
2. 就 nêu kết luận hợp lý
Công thức: 既然 + A,(S) + 就 + B.
就 dẫn kết luận, lời khuyên hoặc hành động rút ra từ A. B cần phù hợp với A. Thường dùng với 吧 khi đề xuất; không dùng khi vế sau không liên quan đến vế đầu.
3. Có thể lược chủ ngữ ở vế sau
Công thức: 既然 + S + A,就 + B.
Nếu chủ ngữ hai vế giống nhau, vế sau thường không cần lặp lại. Ví dụ, sau 既然你在家 có thể nói 就休息吧, không cần lặp lại 你.
4. Phân biệt 因为…所以…
因为…所以… nêu nguyên nhân và kết quả. 既然…就… lấy điều đã rõ làm cơ sở để đề xuất hoặc quyết định.
Không thay mọi câu 因为…所以… bằng 既然…就…. Khi cần nhấn mạnh lựa chọn, xử lý tình huống, dùng 既然…就….
Ví dụ
Bài học dùng chủ điểm này (5)
Đã quyết định thì làm luôn · 既然…就…
HSK 5 — Diễn đạt đa dạng · Ngữ pháp & luyện nghe
Cam kết đề tài nghiên cứu đã chọn · 既然……就……
HSK 5 — Diễn đạt đa dạng · Ngữ pháp & luyện nghe
Thử nghiệm hệ thống tín hiệu giao thông thông minh · 既然……就……
HSK 5 — Diễn đạt đa dạng · Ngữ pháp & luyện nghe
Xây dựng hành lang xanh giảm hiệu ứng đảo nhiệt đô thị · 既然…就…
HSK 5 — Diễn đạt đa dạng · Ngữ pháp & luyện nghe
Năm nghỉ hay đi thực tập ngay · 既然……就……
HSK 5 — Diễn đạt đa dạng · Ngữ pháp & luyện nghe