不言而喻 — Không nói cũng rõ

Giới thiệu

不言而喻 (bù yán ér yù) nghĩa là “không nói cũng hiểu”, “hiển nhiên”. Thành ngữ dùng để khẳng định một sự việc đã quá rõ ràng; người nói không cần giải thích thêm, người đọc vẫn có thể hiểu hoặc tự suy ra. Cách nói này mang sắc thái văn viết, trang trọng, cô đọng hơn cách diễn đạt thông thường.

Công thức

S/việc + 不言而喻。

Danh từ + 的 + 重要性/意义 + 不言而喻。

Dẫn chứng đã nêu，结果不言而喻。

不言而喻 thường đứng cuối câu, làm vị ngữ nhận xét cho chủ ngữ phía trước. Cả cụm cũng có thể làm chủ ngữ khi người viết muốn nói về chính điều “hiển nhiên” ấy. Trong bài viết, cụm này hay được đặt ở một câu kết luận ngắn sau khi các dẫn chứng đã được trình bày đầy đủ. Nghĩa gần với 显而易见, nhưng 不言而喻 nhấn mạnh “không cần nói ra”; 显而易见 nhấn mạnh “dễ dàng nhìn thấy”.

Lỗi thường gặp

Người Việt thường dùng 不言而喻 cho một nhận xét mới, chưa có căn cứ. Cách dùng này thiếu tự nhiên vì người đọc chưa thể thấy điều đó là hiển nhiên. Không dùng cụm này để hỏi, để diễn đạt sự nghi ngờ hoặc để thay cho 清楚 trong nghĩa “nghe, nhìn rõ”. Tránh giải thích dài ngay sau 不言而喻; bản thân thành ngữ đã mang ý kết luận rõ ràng.

Công thức: S/việc + 不言而喻。

Dùng khi sự thật hoặc nhận xét đã rõ đến mức không cần nói ra hay giải thích thêm. Đây là lời khẳng định chắc chắn, không dùng khi người nói còn nghi ngờ hoặc khi người đọc chưa có đủ căn cứ để hiểu.

Công thức: Danh từ + 的 + 重要性/意义 + 不言而喻。

Mẫu này thường đánh giá tầm quan trọng hoặc ý nghĩa của một sự việc. 不言而喻 đứng cuối câu, làm vị ngữ. Không đặt 吗 sau cụm vì đây không phải nhận xét dùng để hỏi.

Công thức: Dẫn chứng，结果不言而喻。

Sau khi đã nêu đủ thông tin, dùng 不言而喻 để chốt lại kết quả. Câu kết thường ngắn, chắc chắn. Không nên dùng ngay đầu đoạn khi chưa có dẫn chứng hoặc ngữ cảnh hỗ trợ.

不言而喻 phù hợp với bài viết, phần nhận xét hoặc kết luận trang trọng. Cụm này gần nghĩa 显而易见, nhưng nhấn mạnh rằng không cần nói ra vẫn hiểu. Không dùng thay 清楚 khi 清楚 mang nghĩa nghe rõ, nhìn rõ hoặc trình bày rõ.