Phân biệt 不 (bù) và 没 (méi): quy tắc dễ nhớ, ví dụ và bài tập có đáp án

Cập nhật: 06/11/2026.

不 (bù) và 没 (méi) đều dịch là "không", nên người Việt rất hay dùng nhầm. Quy tắc gốc chỉ có một câu: 不 phủ định ý muốn, thói quen, sự thật; 没 phủ định việc đã xảy ra (hoặc chưa xảy ra) và phủ định 有.

1. Khi nào dùng 不

• Ý muốn, quyết định, hiện tại hoặc tương lai: 我明天不去。(Mai tôi không đi.)
• Thói quen, sự thật lâu dài: 他不喝酒。(Anh ấy không uống rượu.)
• Trước tính từ: 今天不冷。(Hôm nay không lạnh.)
• Với 是 và động từ năng nguyện: 不是, 不会, 不能, 不想, 不要.
• 不 + động từ + 了 = "không … nữa": 我不去了。(Tôi không đi nữa.)

2. Khi nào dùng 没 (没有)

• Việc đã không xảy ra trong quá khứ: 我昨天没去。(Hôm qua tôi không đi.)
• Việc chưa xảy ra tới lúc này: 他还没来呢。(Anh ấy vẫn chưa đến.)
• Phủ định 有, luôn là 没有, không bao giờ "不有": 我没有钱。(Tôi không có tiền.)
• Với 过 (trải nghiệm): 我没去过北京。(Tôi chưa từng đến Bắc Kinh.)
• So sánh kém: 我没有他高。(Tôi không cao bằng anh ấy.)

3. Bảng so sánh nhanh

4. Ba lỗi người Việt hay sai

1. "我没吃了" ✗ → "我没吃" ✓. Câu phủ định với 没 bỏ 了.
2. "我不有" ✗ → "我没有" ✓. 有 chỉ đi với 没.
3. "昨天我不去" ✗ → "昨天我没去" ✓. Việc đã qua dùng 没. Câu có 昨天 mà dùng 不 chỉ đúng khi nói về ý định lúc đó, rất hiếm gặp.

Xem thêm: 10 lỗi ngữ pháp người Việt hay sai và chủ điểm 有 / 没有.

5. Đổi thanh của 不

不 vốn là thanh 4 (bù). Đứng trước một chữ thanh 4 thì đọc thành thanh 2 (bú): 不是 bú shì, 不对 bú duì, 不要 bú yào. 没 luôn đọc méi. Nghe mẫu và luyện tai ở bảng pinyin.

6. Bài tập: điền 不 hoặc 没

1. 我昨天___去上班。
2. 他___喝咖啡，他只喝茶。
3. 我___有哥哥。
4. 你看过这本书吗？——我还___看过。
5. 明天下雨，我___去公园了。
6. 这个苹果___贵。
7. 她___是老师，她是医生。
8. 飞机还___到呢。
9. 我___会说日语。
10. 上个月他___来学校。

Đáp án:

Muốn luyện thêm câu thật trong đề thi? Làm đề thi thử HSK 1 và HSK 2, hoặc game xếp câu để quen trật tự câu.