Đọc hiểu: Cải cách đánh giá khoa học công nghệ vượt ra ngoài chủ nghĩa định lượng

Bài đọc dưới đây trình bày góc nhìn chuyên sâu của 王老师 về những hệ lụy từ cơ chế đánh giá SCI thuần túy và đề xuất phương hướng cải cách toàn diện nhằm khôi phục sự tự chủ học thuật.

王老师指出，长期以来学术界过于依赖SCI等单一定量指标，从而引发了诸多弊端。

Wáng lǎoshī zhǐchū, chángqī yǐlái xuéshùjiè guòyú yīlài SCI děng dānyī dìngliàng zhǐbiāo, cóng'ér yǐnfā le zhūduō bìduān.

Thầy Vương chỉ ra rằng từ lâu giới học thuật quá phụ thuộc vào các chỉ số định lượng đơn lẻ như SCI, từ đó dẫn đến nhiều bất cập.

这种评价机制使部分科研人员盲目追求论文数量与期刊影响因子，导致研究碎片化。

Zhèzhǒng píngjià jīzhì shǐ bùfen kēyán rényuán mángmù zhuīqiú lùnwén shùliàng yǔ qīkān yǐngxiǎng yīnzǐ, dǎozhì yánjiū suìpiànhuà.

Cơ chế đánh giá này khiến một bộ phận cán bộ nghiên cứu mù quáng chạy theo số lượng bài báo và hệ số tác động của tạp chí, dẫn đến nghiên cứu bị phân mảnh.

严重的是，在唯指标论的倾向下，学术不端与数据造假现象时有发生。

Yánzhòng de shì, zài wéi zhǐbiāo lùn de qīngxiàng xià, xuéshù bùduān yǔ shùjù zàojiǎ xiànxiàng shí yǒu fāshēng.

Nghiêm trọng hơn, dưới khuynh hướng coi trọng chỉ số đơn thuần, gian lận học thuật và giả mạo dữ liệu thỉnh thoảng lại xảy ra.

有人将这些乱象归咎于出版商的商业推波助澜，但根源仍在体制本身。

Yǒurén jiāng zhèxiē luànxiàng guījiù yú chūbǎnshāng de shāngyè tuībōzhùlán, dàn gēnyuán réng zài tǐzhì běnshēn.

Có người quy kết những hiện tượng hỗn loạn này cho sự tiếp tay mang tính thương mại của các nhà xuất bản, nhưng căn nguyên vẫn nằm ở bản thân thể chế.

诚然，定量评估在特定历史阶段曾为衡量科研产出提供过客观便利的依据。

Chéngrán, dìngliàng pínggū zài tèdìng lìshǐ jiēduàn céng wèi héngliáng kēyán chǎnchū tígōng guò kèguān biànlì de yījù.

Phải thừa nhận rằng, đánh giá định lượng trong giai đoạn lịch sử nhất định từng cung cấp căn cứ khách quan và tiện lợi để đo lường kết quả nghiên cứu.

然而，若缺乏对科研成果实际价值的深究，单纯的技术指标终将异化。

Rán'ér, ruò quēfá duì kēyán chéngguǒ shíjì jiàzhí de shēnjiū, dānchún de jìshù zhǐbiāo zhōng jiāng yìhuà.

Tuy nhiên, nếu thiếu đi sự nghiên cứu kỹ lưỡng về giá trị thực tế của kết quả nghiên cứu, chỉ số kỹ thuật đơn thuần rốt cuộc sẽ bị biến chất.

因此，破除唯论文弊端并构建科学的多维审定框架已成为当务之急。

Yīncǐ, pòchú wéi lùnwén bìduān bìng gòujiàn kēxué de duōwéi shěndìng kuàngjià yǐ chéngwéi dāngwùzhījí.

Vì vậy, loại bỏ bất cập của việc duy nhất luận bài báo và xây dựng khung thẩm định đa chiều khoa học đã trở thành nhiệm vụ cấp bách.

王老师建议引入代表作同行评议制度，重点审查论文的原创性与学术深度。

Wáng lǎoshī jiànyì yǐnrù dàibiǎozuò tóngháng píngyì zhìdù, zhòngdiǎn shěnchá lùnwén de yuánchuàngxìng yǔ xuéshù shēndù.

Thầy Vương đề xuất đưa vào chế độ đánh giá đồng cấp tác phẩm đại diện, tập trung kiểm tra tính nguyên bản và độ sâu học thuật của bài báo.

与此同时，还必须纳入技术转移与成果转化的实际落地效果作为度量。

Yǔ cǐ tóngshí, hái bìxū nàrù jìshù zhuǎnyí yǔ chéngguǒ zhuǎnhuà de shíjì luòdì xiàoguǒ zuòwéi dùliáng.

Cùng lúc đó, còn phải đưa hiệu quả ứng dụng thực tế của chuyển giao công nghệ và chuyển hóa kết quả vào làm thước đo.

唯有把科研活动放回社会经济发展的全局中，才能精准定位其价值。

Wéiyǒu bǎ kēyán huódòng fànghuí shèhuì jīngjì fāzhǎn de quánjú zhōng, cái néng jīngzhǔn dìngwèi qí jiàzhí.

Chỉ khi đặt hoạt động nghiên cứu vào tổng thể phát triển kinh tế xã hội, mới có thể định vị chính xác giá trị của nó.

只有当研究价值与解决现实复杂问题紧密结合，学术自主才能实现。

Zhǐyǒu dāng yánjiū jiàzhí yǔ jiějué xiànshí fùzá wèntí jǐnmì jiéhé, xuéshù zìzhǔ cái néng shíxiàn.

Chỉ khi giá trị nghiên cứu gắn kết chặt chẽ với việc giải quyết các vấn đề thực tiễn phức tạp, sự tự chủ học thuật mới có thể đạt được.

这不仅关乎科研资源的合理配置，更是推动创新驱动发展的关键所在。

Zhè bùjǐn guānhū kēyán zīyuán de hélǐ pèizhì, gèng shì tuīdòng chuàngxīn qūdòng fāzhǎn de guānjiàn suǒzài.

Điều này không chỉ liên quan đến phân bổ hợp lý nguồn lực nghiên cứu, mà còn là mấu chốt để thúc đẩy phát triển dựa trên đổi mới sáng tạo.